door Bas Eickhout
Hoe zou het Europees energiebeleid eruit moeten zien? Eigenlijk is het heel simpel: Europa moet de komende decennia klaar worden gestoomd om volledig op duurzame energie te lopen. Daarvoor moeten nog wel de nodige obstakels worden overwonnen.
Met het ‘ja’ van de Ieren afgelopen oktober komt het Lissabon-verdrag dan eindelijk dichtbij. Op tal van beleidsterreinen krijgt Europa meer armslag, vooral door de veto’s van de lidstaten op te heffen en het Europees Parlement medewetgever te maken. Zo ook bij het Europees energiebeleid. Dat is een broodnodige verruiming van de Europese agenda, als je het Europese gedrag op energiegebied van de afgelopen jaren beschouwt.
Op dit moment bepalen Europese lidstaten ieder voor zich hoe ze hun energievoorziening rond krijgen, daarbij contracten sluitend met Rusland en het Midden-Oosten. Dat daarbij EU-buurlanden worden geschoffeerd, wordt blijkbaar afgedaan als ‘collateral damage’ van de energiegeopolitiek. Duitsland sloot bijvoorbeeld in 2005 onder leiding van ‘rode’ Gerhard Schröder een akkoord met Gazprom om een gasleiding van Vyborg naar Greifswald aan te leggen, zo Oost-Europa passerend. Dit Nord Stream-project zorgt voor een gasleiding door neutrale internationale wateren, zodat Duitsland direct het Russisch gas kan importeren. Estland wilde eind 2005 haar eigen grens met drie mijl verruimen, zodat de Nord Stream leiding onder Estlands grondgebied zou vallen. Maar dan hadden ze wel goedkeuring van Finland nodig. En laat het Finse staatsbedrijf Fortum nu net ook deel uitmaken van het Nord Stream project. Het akkoord kwam er dus niet. Onderlinge spanningen wel. Polen loopt door het project straks één miljard opbrengsten mis, die het land nu nog krijgt door de transit van gas vanuit Rusland. Ook Polen heeft zich dus al tijden verzet tegen het Duits-Russische plan. Grote winnaar is onmiskenbaar Rusland, die de kleine Europese landen onderling ziet bekvechten.
Maar ook Nederland is direct gebaat bij Europees energiebeleid. Nederland zet al jaren in om de ‘gasrotonde’ van Europa te worden: het wil de infrastructuur bieden om Europa van gas te kunnen voorzien. Onze infrastructuur is goed ontwikkeld dankzij ons eigen Groningse gasveld. Maar hoe je het ook went of keert: dat gasveld is over enkele decennia leeg. Als we dan niet een goed gediversifieerd gasaanbod behouden, hebben we straks een gasrotonde die alleen maar lucht rondpompt.
Lees verder in de Helling. Nummer bestellen kan via dehelling@gmail.com
Bas Eickhout is Europarlementariër voor GroenLinks
De Helling 2009/3
