door Martin Luther King jr.
De strijd voor gelijkwaardigheid is niet enkel en alleen een rassenprobleem, van zwarten tegenover blanken. En in laatste instantie is het niet eens een strijd tussen mensen maar een spanning tussen recht en onrecht.
Het geweldloos verzet keert zich niet tegen de onderdrukkers maar tegen de onderdrukking. Onder zijn banier scharen zich de gewetens, niet de verschillende rassen. In de zwarte het door hem gestelde doel van integratie wil bereiken, moet hij zich organiseren in een strijdvaardige geweldloze massabeweging. Deze drie elementen zijn alle onmisbaar. De beweging voor gelijkheid en gerechtigheid kan slechts succes hebben indien zij zowel een massaal als een strijdvaardig karakter heeft; de hinderpalen die overwonnen moeten worden vereisen beide. De geweldloosheid is een gebiedende noodzaak om tenslotte een gemeenschap te bewerkstelligen. […]
De geweldloosheid kan vat krijgen op de mensen waar de wet dat niet kan. Wanneer de wet gedrag regelt, speelt zij slechts een zijdelingse rol bij de bewerking der publieke gevoelens. De toepassing van de wet is op zichzelf een vorm van vreedzame overreding. Maar de wet heft daarbij hulp nodig. De rechtbanken kunnen bevel geven tot desegregatie van de openbare scholen. Maar wat kan worden gedaan om de angst weg te nemen en de haatgevoelens, de geweldpleging en alle onredelijkheid die opeengehoopt zijn rond de integratie van de scholen, om het initiatief uit handen te nemen van de door rassenhaat bezeten volksmenners, om eerbied op te wekken voor de wet? Want tenslotte is het toch zo, dat als de wetten gehoorzaamd moeten worden, de mensen de overtuiging moeten hebben dat zij juist zijn.
Hier manifesteert zich de geweldloosheid als de fundamentele vorm van overreding. Het is de methode die de rechtvaardige wet wil doen naleven door een beroep te doen op het geweten van de fatsoenlijke grote meerderheid die door verblinding, angst, trots of onredelijkheid hun geweten in slaap hebben gesust.
Hij die geweldloos verzet pleegt kan zijn boodschap in de volgende eenvoudige bewoordingen samenvatten: Wij willen een rechtstreekse actie voeren tegen het onrecht zonder af te wachten of andere instanties iets doen. Wij willen niet gehoorzamen aan onrechtvaardige wetten of ons onderwerpen aan onrechtvaardig praktijken. Wij willen dit op vreedzame wijze, openlijk en met opgewektheid doen omdat het ons doel is om te overtuigen. Wij hebben de middelen der geweldloosheid tot de onze gemaakt omdat wij ons een gemeenschap ten doel hebben gesteld die in vrede is met zichzelf. Wij willen trachten te obertuigen met onze woorden, maar indien onze woorden tekort schieten, willen wij pogen te overtuigen met onze daden. Wij zullen altijd bereid zijn om te praten en te pogen om tot een redelijke schikking te komen, maar wij zijn bereid tot lijden indien zulks nodig is en zelfs om ons leven in de waagschaal te stellen om te getuigen van de waarheid die wij zien.
De weg der geweldloosheid houdt de bereidheid in om te lijden en zich opofferingen te getroosten. Hij kan de gevangenis betekenen. Indien zulks het geval is moet degene die verzet pleegt bereid zijn de gevangenissen te vullen . Hij kan zelfs betekenen de fysieke dood. Maar indien de fysieke dood de prijs is die een mens moet betalen om zijn kinderen en zijn blanke broeders te bevrijden van een nimmer aflatende dood van de geest, dan zou niets verlossender kunnen zijn.
Fragment uit: Martin Luther King, Rosa stond niet op. Geweldloze opstand in Montgomery, Amsterdam 1963. Oorspr. titel: Stride Towards Freedom.
Martin Luther King werd op 4 april 1968 in Memphis vermoord.
De Helling 2008/3
