Deze Helling gaat over framing: het activeren van een bepaald waardenstelsel door middel van een raak beeld of scherpe uitdrukking. Het rechtse frame domineert, zeggen politici tegenwoordig in woorden van de laatste uit Amerika overgewaaide politieke mode. De populaire linguïst George Lakoff definieert frames als mentale structuren die ons wereldbeeld vormgeven. Ze beïnvloeden onze doelen, plannen en ons gedrag. In de politiek komt dit neer op ideologische strijd in een gemediatiseerde werkelijkheid: wie het lukt zijn frame (denkraam) dominant te maken, bepaalt de politieke agenda. Het werkt vooral als je boodschap direct samenhangt met de waarden die je wilt uitstralen, zodat je met één woord de gewenste associaties wekt. Framing is de ultieme combinatie van permanent campagnevoeren en ideologische visie.
Een links voorbeeld dat in deze Helling wordt genoemd is ‘villasubsidie’ voor hypotheekrenteaftrek, maar het is evident dat men ter rechterzijde bedrevener is in deze techniek. Is links te genuanceerd en rationalistisch, is ze in de war over haar waarden en idealen of neemt ze bewust afstand van deze door sommigen als populistische methode afgeschilderde werkwijze?
In deze Helling proberen we de verschillende lagen van het framen te doorgronden. Allereerst gaat het om inzicht in de betekenis en werking ervan, vervolgens om de alledaagse politieke praktijk en tenslotte om bouwstenen voor een nieuw groen en links frame, waarmee de rechtse populisten verslagen kunnen worden.
Verder in dit nummer een debat over de positie van GroenLinks. Bart Snels stelt bij zijn afscheid voor om samen met D66 het 'nieuwe midden' te vormen. Dit artikel verscheen in verkorte versie al in de Volkskrant van 17 september. Wij plaatsen hier ook enkele reacties (alleen digitaal)
door Bart Snels
De traditionele middenpartijen schuiven naar de vleugels van hun populistische concurrenten. GroenLinks moet durven [...]door Door Simon Otjes
Bart Snels, een van de belangrijkste politieke denkers binnen GroenLinks, heeft afscheid genomen van de Tweede [...]door Jelmer Uitentuis
De strategie van Snels is om machtspolitieke redenen goed, maar samengaan van D66 en GroenLinks leidt niet per se tot [...]door Dick Pels
Snels zwijgt over groene en linkse waarden, is ten onrechte nostalgisch over het mislukte Paarsplus, gooit de PvdA en de [...]door Frank Hemmes
Het betoog van Bart Snels doet aan als een krampachtige poging om lafhartig het formuleren van een eigen, positieve [...]door Tom van der Meer en Wouter van der Brug
door Erica Meijers
Wanneer je het Haagse politieke bedrijf langs de meetlat van framingspecialist George Lakoff legt, blijkt al gauw dat de [...]door Sarah Gagestein
Woorden hebben een enorme invloed op hoe we denken en naar de wereld kijken. Framing is daar een essentieel onderdeel [...]door Jonneke Bekkenkamp
In welke samenleving gelooft GroenLinks?Wat zijn de kernwoorden van deze partij? De bewegingsruimte voor individuele [...]door Jonneke Bekkenkamp
vervolg van bovenstaand artikel, een analyse van het vocabulaire van GroenLinksINHOUD
Creatief met taal.
Framing en populisme - Merijn Oudenampsen
Het elfde gebod
Ritueel slachten als politiek-religieus probleem - Marin Terpstra
De samenleving als metafoor
Hoe frames onze ideeën bepalen - Willem Schinkel
Vrijzinnig nationalisme
Een ander historisch frame - Herman Meijer
Veerkracht
Voorstel voor een groen frame - Dirk Holemans
Bas de Gaay Fortman: “Wakker worden a.u.b.!”
Interview over een ander mensenrechtenframe - Bart Scheffers
[einde thema]
Populisme en democratie
Drie boeken besproken - Pieter Pekelharing
Een Bosnisch reisverhaal
Opbouwwerk in ex-Joegoslavië – Peter Bas-Backer
Beeldbijdragen (alleen in de geprinte Helling, bestel hiernaast)
Verkiezingsaffiches voor GroenLinks - Mark Schalken
Dagelijkse dingen, collages - Joost Stokhof
